การมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด | PULSE CLINIC - Asia's Leading Sexual Healthcare Network.

การมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

32453

เซ็กซ์หลังคลอด ไม่ใช่เรื่องต้องห้าม หากคุณแม่ไม่มีปัญหาทางการแพทย์ แต่ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มมีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไหร่ในช่วงหลังคลอด มาคุยกันค่ะ

การมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

เขียนและเรียบเรียงโดย หมอเต้EFM IG Logo.png (206 KB)Dr.Deyn อัพเดทเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2564


 

เพศสัมพันธ์หลังคลอด

เซ็กซ์หลังคลอด ไม่ใช่เรื่องต้องห้ามสำหรับคุณแม่หากคุณแม่ไม่มีปัญหาทางการแพทย์ใด ๆ แต่ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มมีเพศสัมพันธ์ได้เมื่อไหร่ในช่วงหลังคลอด การปรึกษาเรื่องนี้กับหมอก็จะได้คำตอบที่ดีที่สุด เพราะคุณแม่แต่ละคนอาจมีความต้องการทางเพศหลังคลอดแตกต่างกัน

โดยทั่วไปแล้วฮอร์โมนต่าง ๆ ที่เพิ่มขึ้นในระหว่างตั้งครรภ์จะกลับลงสู่ปกติภายใน 6 สัปดาห์หลังคลอด ในระหว่างนี้เมือกหล่อลื่นในช่องคลอดจะลดน้อยลงก่อให้เกิดความเจ็บปวดกับคุณแม่ได้ ในปัจจุบันมีความเห็นโดยทั่วไปว่าคุณแม่ไม่จำเป็นต้องงดการมีเพศสัมพันธ์นานขนานนั้น ถ้าคุณพ่อคุณแม่มีความต้องการตรงกันและไม่มีข้อห้ามทางการแพทย์ใด ๆ แล้ว ก็สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ในเวลาที่รู้สึกพร้อมทั้งสองฝ่าย

เริ่มมีเพศสัมพันธ์หลังคลอดได้เมื่อไหร่

ปกติแล้วหมอทำคลอดทั้งแบบคลอดตามปกติและแบบผ่าคลอดแนะนำว่า ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ออกไปก่อนจนกระทั่งมาตรวจหลังคลอดในอีก 4-6 สัปดาห์ เพื่อคุณหมอจะได้ดูว่าทุกอย่างเรียบร้อยดีหรือไม่ และหลังจากนี้ไปแล้วตัวมดลูกจะเริ่มเข้าอู่และช่องคลอดจะกระชับเข้าที่เรียบร้อย รวมทั้งน้ำคาวปลาก็หมดไปจึงสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ แต่ก็ไม่จำเป็นว่าจะต้องครบ 4-6 สัปดาห์เสมอไปนะครับ ถ้าหากน้ำคาวปลาหมด ใกล้หมด หรือมีน้อยลง แผลที่ช่องคลอดหายดี คุณแม่ไม่รู้สึกเจ็บปวด ไม่เจ็บแผลเย็บ (ถ้าผ่าคลอดก็ต้องรอให้หายเจ็บแผลก่อน) การร่วมเพศก็ไม่ทำให้เจ็บปวดเพิ่มขึ้นแต่อย่างใด และสามารถทำได้โดยไม่มีอันตรายใด ๆ (คุณพ่อควรสวมถุงยางอนามัยก่อนมีเพศสัมพันธ์) ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับคู่สมรสแต่ละคู่ด้วย ซึ่งโดยทั่วไปฝ่ายภรรยาจะเป็นคนตัดสินใจ แต่ไม่จำเป็นต้องรอไปจน 3-4 เดือน หรือ 5-6 เดือนอย่างที่เคยปฏิบัติกันมานะครับ

สำหรับคุณแม่ที่ยังคงมีน้ำคาวปลาไหลอยู่ การมีเพศสัมพันธ์ในช่วงนี้จะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในช่องคลอดและในโพรงมดลูกมากกว่าปกติ ส่วนคุณแม่บางรายที่ยังเจ็บแผลฝีเย็บอยู่ โดยเฉพาะในรายที่แผลมีการฉีกขาดมากในขณะคลอดก็อาจจะต้องรอให้แผลหายดีก่อน เพราะถ้ามีเพศสัมพันธ์ในช่วงที่แผลยังไม่หายดี อาจทำให้แผลฝีเย็บฉีกขาดได้ และที่สำคัญอย่างมากก็คือถ้ามีการร่วมเพศกันก่อนถึงวันนัดตรวจสุขภาพหลังคลอด ก็ขอให้ระวังไว้ว่าอาจจะเกิดการตั้งครรภ์ครั้งต่อไปตามมาได้ เพราะคุณแม่บางคนหลังคลอด 3-5 สัปดาห์ก็เริ่มมีไข่ตกแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งคุณแม่ที่ไม่ได้ให้ลูกกินนม กรณีเช่นนี้ก็ควรจะคุมกำเนิดไว้ก่อนด้วยการให้คุณพ่อสวมถุงยางอนามัยครับ

หลังคลอดประจำเดือนจะมาเมื่อไหร่

คุณแม่หลายคนมีความกังวลใจและหลายคนยังไม่ยอมคุมกำเนิดถ้าประจำเดือนยังไม่มา ความจริงแล้วถ้าประจำเดือนยังไม่มาก็ไม่เป็นไรครับ แต่การคุมกำเนิดนั้นไม่จำเป็นต้องรอให้ประจำเดือนมาก่อน คุณแม่ควรเริ่มคุมกำเนิดหลังจากการตรวจหลังคลอดได้เลย

เชื่อไหมครับว่าการที่คุณแม่ให้ลูกดูดนมตนเองนั้นก็เป็นการคุมกำเนิดที่ได้ผลอย่างมากอีกวิธีหนึ่ง เพราะการให้ลูกกินนมแม่อย่างสม่ำเสมอจะมีฮอร์โมนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า "โปรแล็กติน" (Prolactin) ออกมาจากต่อมใต้สมอง ทำให้ไข่ไม่ตก เมื่อไข่ไม่ตกก็ไม่มีประจำเดือนออกมา (แม้การให้นมลูกจะเป็นวิธีการคุมกำเนิดที่ได้ผลดี แต่ก็ใช่ว่าจะป้องกันการตั้งครรภ์ได้ 100% ดังนั้นจึงควรคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น ๆ ร่วมด้วยเสมอ) แต่เมื่อลูกกินนมน้อยลงหรือคุณแม่ทิ้งระยะห่างในการให้นมมากขึ้น ฮอร์โมนตัวนี้ก็จะออกมาน้อยลง จึงมีการตกไข่และมีประจำเดือนตามปกติ สำหรับสถิติโดยทั่วไปพบว่าคุณแม่หลังคลอดจะมีเริ่มมีประจำเดือนในระยะเวลาดังนี้

  • คุณแม่จำนวน 60% จะเริ่มมีประจำเดือนในช่วงเดือนที่ 7 หลังคลอด
  • คุณแม่จำนวน 20% จะเริ่มมีประจำเดือนในช่วงเดือนที่ 2-4 หลังคลอด
  • คุณแม่จำนวน 10% จะเริ่มมีประจำเดือนในช่วงเดือนที่ 2 เดือนครึ่งหลังคลอด

นอกจากนี้ยังมีการศึกษาที่พบว่า ร้อยละ 2-3 ของคุณแม่หลังคลอดจะมีการตกไข่แล้วเมื่อมาตรวจร่างกายหลังคลอด แม้ว่าจะเป็นส่วนน้อยก็ตาม แต่ก็แสดงให้เห็นว่าคุณแม่มีโอกาสจะตั้งครรภ์ได้อีกถ้าไม่คุมกำเนิด และในกรณีที่คุณแม่ไม่ได้ให้ลูกกินนมแม่หรือให้หย่านมเร็วด้วยเหตุผลต่าง ๆ จะพบว่าคุณแม่กลุ่มนี้จะมีประจำเดือนมาเร็วกว่าที่กล่าวมาแล้ว ซึ่งจากการสำรวจในบางประเทศที่เจริญแล้วพบว่า ในระยะ 2 เดือนครึ่งหลังคลอด คุณแม่ที่ไม่ได้ให้ลูกกินนมแม่จะมีประจำเดือนมาและมีไข่ตกถึงร้อยละ 80 ก็มี

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีประจำเดือนแล้วคุณแม่ก็ยังสามารถให้นมลูกกินได้ตามปกติ ไม่ต้องหย่านม เพราะการมีประจำเดือนไม่ได้เปลี่ยนแปลงคุณค่าของน้ำนมแต่อย่างใด

ถ้าคุณกำลังมองหาคลินิกเฉพาะทางด้านสุขภาพทางเพศที่พร้อมดูแล เชื่อใจได้ และรู้ใจคุณ มาหาเราได้เลยที่ P U L S E Clinic

แอดไลน์ @pulseclinic เพื่อรับคำปรึกษาออนไลน์

สาเหตุที่ทำให้คุณแม่หลังคลอดไม่มีอารมณ์ทางเพศ

หลังจากคลอดลูกแล้ว คุณแม่บางคนอาจจะไม่มีความต้องในเรื่องนี้เลย เพราะร่างกายยังคงอ่อนเพลียจากการเสียเลือดมากในระหว่างการคลอด มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย นอกจากนี้อาจจะยังเจ็บแผลที่เกิดจากการคลอด รวมทั้งมีความวิตกกังวลต่าง ๆ เกิดขึ้น เช่น กังวลเรื่องการเลี้ยงลูก ยังไม่มั่นใจในรูปร่างของตัวเองที่เปลี่ยนไป มีความเครียดเพราะพักผ่อนน้อย และสัญชาตญาณของความเป็นแม่ที่เป็นห่วงเป็นใยและต้องการดูแลลูกน้อยอย่างดีที่สุด รวมทั้งบรรยากาศอันวุ่นวายในการเลี้ยงลูกบวกกับงานบ้านที่ทำ ก็ล้วนแต่ทำให้คุณแม่มีความสนใจในตัวคุณพ่อน้อยลง

โดยทั่วไปแล้วความต้องการทางเพศจะกลับมาเป็นปกติอีกครั้งในอีก 2-3 เดือน แต่หากลองนึกถึงความเครียดจากการเลี้ยงลูกวัยแรกเกิดด้วยแล้ว ก็อาจจะต้องใช้เวลามากถึง 1 ปีกว่าทุกอย่างจะเข้าที่เข้าทาง และกลับมาใช้ชีวิตคู่ได้อย่างมีความสุขและเต็มที่อีกครั้ง

สำหรับคุณพ่อเองก็อาจมีความต้องการทางเพศลดลงได้เช่นกัน เพราะสมาชิกคนใหม่ในครอบครัวแม้จะตัวเล็กจิ๋ว แต่ก็สร้างความเปลี่ยนแปลงในชีวิตให้คุณพ่อได้อย่างใหญ่หลวง คุณพ่อบางคนอาจรู้สึกสับสน ยังปรับตัวไม่ได้ดีมากนักกับการเป็นพ่อและสามีในเวลาเดียวกัน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกหากคุณพ่อจะมีความต้องการทางเพศลงลดในช่วงแรก ๆ เหมือนกับคุณแม่ ปัญหาแบบนี้อาจเกิดขึ้นกับคุณพ่อและคุณแม่ได้ ดังนั้นการเตรียมใจไว้ล่วงหน้า การปรึกษาพูดคุยกันอย่างเปิดเผยและช่วยกันประคับประคองแก้ไขปัญหาให้ผ่านพ้นช่วงนี้ไปได้จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่ควรทำ

คุณแม่หลังคลอดไม่มีความต้องการทางเพศ ควรทำอย่างไร

ในช่วงหลังคลอดใหม่ ๆ คุณแม่อาจจะยังรู้สึกเพลีย จิตใจยังพะวงอยู่กับเจ้าตัวน้อย ประกอบกับระดับฮอร์โมนในร่างกายที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วจนมีผลทำให้คุณแม่มีอารมณ์แปรปรวน อีกทั้งร่างกายยังต้องการพักฟื้นจากการคลอด คุณแม่เองก็กำลังใช้เวลานี้ในการปรับตัวเข้าหาลูกน้อย จึงถือเป็นเรื่องปกติที่คุณแม่หลังคลอดจะไม่มีความสนใจในเรื่องการมีเพศสัมพันธ์ เรื่องนี้ก็ขอให้คุณแม่พูดคุยกับคุณพ่อเพื่อจะได้มีความเข้าใจร่วมกันและผ่านช่วงนี้ไปได้อย่างสบาย

การกระตุ้นอารมณ์ทางเพศของคุณแม่หลังคลอด

การให้ฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นอารมณ์ทางเพศของผู้หญิงสามารถกระทำได้ โดยการให้ฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen) ซึ่งออกฤทธิ์เป็นฮอร์โมนเพศชาย แต่คุณแม่ควรใช้ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้จริง ๆ และโดยแพทย์ผู้ชำนาญเท่านั้น ส่วนการดูแลตัวเองให้ดีก็ช่วยส่งเสริมความต้องการทางเพศได้เช่นกัน เช่น การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ดื่มน้ำอย่างเพียงพอ และการออกกำลังกายหลังคลอดอย่างสม่ำเสมอ

ประโยชน์ของการมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

  • การมีเพศสัมพันธ์ในช่วงหลังคลอดนั้นจะช่วยส่งเสริมความมั่นใจของความรักที่มีต่อกันได้
  • ฮอร์โมนที่หลั่งออกมาในขณะมีเพศสัมพันธ์นั้นยังช่วยให้มดลูกเข้าอู่ได้เร็วขึ้นอีกด้วย

คำแนะนำในการมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด

  • หากคุณแม่หลังคลอดยังไม่พร้อมที่จะมีเพศสัมพันธ์จริง ๆ เช่น อาจจะยังเจ็บแผลหรือรู้สึกเหน็ดเหนื่อยจากการเลี้ยงลูก ก็ควรบอกกับคุณพ่อไปตามตรงในเรื่องนี้ เพราะความเข้าอกเข้าใจจากคุณพ่อเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อจะได้ไม่ก่อให้เกิดปัญหาต่อความสัมพันธ์ฉันสามีภรรยาในภายหลัง ส่วนคุณพ่อเองก็ต้องใจเย็นและอดทนรอคอยจนกว่าคุณแม่จะมีความพร้อม
  • คุณพ่อคุณแม่อาจต้องรอเวลาเพื่อจะกลับมามีความสุขด้วยกันเช่นเดิม การกอดจูบสัมผัสลูบไล้อย่างนุ่มนวลและรักใคร่ จะช่วยปลุกเร้าความต้องการก่อนเริ่มต้นมีความสัมพันธ์ครั้งใหม่ในช่วงหลังคลอดได้เป็นอย่างดี
  • ในช่วงแรกของการมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด ถึงแม้คุณแม่อาจจะไม่มีแผลตัดฝีเย็บจากการคลอด ก็ควรใช้น้ำยาหล่อลื่นไปก่อนจนกว่าระดับฮอร์โมนในร่างกายของคุณแม่จะปรับเข้าสู่ภาวะปกติ เพราะในระยะแรกช่องคลอดจะยังไม่สามารถขับสารหล่อลื่นเองได้ ไม่ว่าจะมีการเล้าโลมช่วยเพียงใดก็ตาม (ปกติแล้วจะกลับเป็นปกติภายใน 6 สัปดาห์หลังคลอด)
  • ถ้าคุณแม่รู้สึกเจ็บแผลตัดฝีเย็บหรือไม่สะดวก อาจลองปรับเปลี่ยนท่าทางเป็นท่านอนตะแคงก็อาจช่วยได้บ้าง แต่ไม่ว่าจะเป็นท่วงท่าใด คุณพ่อก็ควรเริ่มต้นความสัมพันธ์กับคุณแม่อย่างนุ่มนวล เข้าใจ และค่อยเป็นค่อยไป อดทนรอคอยเพื่อมีความสุขร่วมกัน
  • เมื่อเริ่มมีเพศสัมพันธ์และคุณแม่รู้สึกเจ็บมาก ก็อย่าฝืนนะครับ ให้หยุดและควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะคุณแม่ที่คลอดเองแบบธรรมชาติแผลฝีเย็บอาจเป็นสาเหตุของความเจ็บ นอกจากนี้ หลังจากการมีเพศสัมพันธ์ถ้าหากของเหลวที่ออกมาจากช่องคลอดมีกลิ่นอันไม่พึงประสงค์ นั่นอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ คุณแม่ควรรีบไปพบแพทย์ทันที รวมทั้งหากยังคงมีเลือดออกจากช่องคลอดนานเกิน 4 สัปดาห์หลังคลอดก็ควรรีบไปพบแพทย์เช่นกัน

สรุป การมีเพศสัมพันธ์หลังคลอดเป็นเรื่องที่สามารถทำได้ภายหลังการคลอดประมาณ 1 เดือน หรือจนกว่าน้ำคาวปลาจะหมด แผลที่ช่องคลอดหายดี และคุณแม่ไม่รู้สึกเจ็บปวด เพียงแต่คุณแม่ต้องระมัดระวังในเรื่องของการคุมกำเนิดให้มากขึ้น ถ้าจะใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดก็ควรเลือกแบบชนิดฮอร์โมนเดี่ยวเพราะจะไม่ออกฤทธิ์ไปยับยั้งการสร้างน้ำนมของคุณแม่ หรือถ้าจะใช้ห่วงอนามัยก็เป็นอีกทางเลือกที่ได้ผลดีเหมือนกันครับ สำหรับวิธีการคุมกำเนิดอื่น ๆ ผมอยากให้คุณแม่ถามจากคุณหมอที่ดูแลอยู่จะดีกว่าครับ


ติดต่อ สอบถาม เรื่องสนุกๆ คุยกันแบบสนุกๆแต่ได้ความรู้ และติดตามหมอเต้ได้ที่ IG Logo.png (206 KB)Dr.Deyn ฝากคำถามทิ้งไว้ได้เลยครับ ถ้าหมอเต้ว่างก็จะตอบทันที คำถามไหนเด็ดดีก็จะเลือกไปออกรายการ จันทร์tlemen และติดตามรายการได้ทุกวันจันทร์ เวลา 21:00น-23:00น ที่ EFM94 และดูย้อนหลังได้ที่ #จันทร์TLEMEN #แมนแมนคุยกันครัช

ถ้าคุณกำลังมองหาคลินิกเฉพาะทางด้านสุขภาพทางเพศที่พร้อมดูแล เชื่อใจได้ และรู้ใจคุณ มาหาเราได้เลยที่ P U L S E Clinic

แอดไลน์ @pulseclinic เพื่อรับคำปรึกษาออนไลน์

WHAT ELSE DO YOU NEED TO KNOW